موضوع: آيا مي توان گفت «فيلم كوتاه چيست»؟

آيا مي توان گفت «فيلم كوتاه چيست»؟

سوره سينما: فيلم كوتاه داراي ماهيت، ويژگي ها و كاركردهاي خاص خود است كه اتفاقاً با پيدايش فيلم بلند به شكل متعين و مختص خود دست پيدا كرد

"رينهارد ولف" در مقاله معروف «سینما چيست؟ فيلم كوتاه چيست؟» مي نويسد: «در روزهای اولیه ی سینما، تمامی فیلم ها فیلم کوتاه بودند. حقیقتا این مطلب بسیار پیش پا افتاده دارای اهمیت فراوان است». اهميت اين مطلب نه به دليل اشاره اي است كه به قدمت فيلم هاي كوتاه مي كند، بلكه به دليل پندار اشتباه"ولف" در قلمداد كردن فيلم هاي اوليه سینما به عنوان فيلم كوتاه است. فيلم هايي مثل «قطار به ايستگاه وارد مي شود» اولين تجربه هاي هنر نو پاي سینما بودند و هنوز قالب ها و شكل هاي مختلف فيلم و فيلمسازي به منصه ظهور نرسيده بودند كه بخواهيم، فيلم هاي اوليه تاريخ سینما را در دسته اي مثلاً فيلم كوتاه قرار دهيم. از اين رو نمي توان استدلال كرد كه عمر فيلم كوتاه به اندازه عمر سینما است.
فيلم كوتاه داراي ماهيت، ويژگي ها و كاركردهاي خاص خود است كه اتفاقاً با پيدايش فيلم بلند به شكل متعين و مختص خود دست پيدا كرد. "ولف" در ادامه مقاله خود مي نويسد: «فیلم کوتاه یک ژانر یا طبقه نیست بلکه یک اصطلاح ژانری است که از روزهای نخستین سینما تا به امروز برای توضیح همه ی فرم ها و ژانر های ممکن فیلم بکار می رفته است. با این وجود، آنچه که فیلم کوتاه را جذاب می سازد، ساده کردن آن به یک فرمت غیر قابل تشخیص نیست، بلکه بالاتر از همه، گوناگونی کولاژی (هیبریدی) آن است».
تعريف فيلم كوتاه يكي از آن مسائل مناقشه برانگيزي است كه همواره ميان منتقدان، كارشناسان، فيلمسازان و تئوريسين هاي سينمايي محل اختلاف بوده و فقط كوتاهي فيلم كوتاه مورد توافق همه اين گروه ها بوده است. همه معتقد هستند كه فيلم كوتاه، كوتاه است اما ميزان كوتاهي فيلم كوتاه هم جاي سؤال دارد! زمان فيلم كوتاه از يك تا پنجاه دقيقه متفاوت است و ظاهراً هر فيلمي كه در اين بازه زماني توليد شود فيلم كوتاه محسوب مي گردد. بحث در مورد ميزان زمان فيلم كوتاه مجالي ديگر مي طلبد تا به بتوان به تفصيل در اين خصوص قلم فرسايي كرد و اين امر از حوصله اين يادداشت خارج است. اما غرض از تأكيدي كه در اين سطور بر زمان فيلم كوتاه صورت گرفت، كميت زماني فيلم كوتاه نبود بلكه تأكيد بر زمان در فيلم كوتاه بود كه مهم ترين و اساسي ترين مشخصه فيلم كوتاه و علي القاعده هنر سینما است.
زمان و مكان در سینما داراي اهميتي ازلي و ابدي هستند و به طبع اين اهميت در فيلم كوتاه كه فرصت اندك است اهميتي دو چندان مي يابد.
فيلم كوتاه زمينه كسب تجربه و صد البته تجربه گري هاي نو و كمتر امتحان شده است. اگر تصور كنيم فقط آماتورهايي است كه مي خواهند اصول اوليه سینما را بياموزند بايد از كلاس ابتدايي فيلم كوتاه سازي شروع كنند، بسيار به خطا رفته ايم. فيلم كوتاه خود مثل دانشگاهي است كه اگر تمامي ابعاد و زاوياي آن به عينيت درآيد با دنياي متفاوت و تأثير گذاري مواجه خواهيم شد كه شگفت انگيز و جذاب است.
شايد به همين دليل بسياري از بزرگان عالم سینما هم فيلم سازي در عرصه فيلم كوتاه را بعد از آن كه در دنياي فيلم بلند داستاني به اشتهار رسيده اند، تجربه كرده اند. كساني مانند رومن پولانسكي، آندره وايدا، آلفرد هيچكاك، استنلي كوبريك، آندره تاركوفسكي و بسياري ديگر از نوابغ سینما، ذوق آزمايي هاي كوتاه فيلم سازي داشته و از قضا بعضي از آثار آنها در اين وادي در زمره ديدني ترين كارهاي آنها جاي مي گيرد.
به هر حال فيلم كوتاه با هر تعريفي و با هر رويكردي كه به آن پرداخته شود از پتانسيل بالايي براي خلق آثاري كه از قابليت بالايي در برقراري ارتباط با مخاطب برخوردار هستند، بهره مند است. تنها بايد اين وادي را جدي گرفت و مجدانه در آن تلاش كرد.

منبع:[مهمان گرامی برای مشاهده لینک ها و تصاویر شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت اینجا کلیک بکنید]